"Popiół i diament" spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem zarówno krytyki krajowej, jak i międzynarodowej. Po dziś dzień uważany jest za arcydzieło nurtu szkoły polskiej i jedno z największych osiągnięć w reżyserskiej karierze Andrzeja Wajdy. Przeczytaj więcej o filmie pod tym linkiem.
April 1, 2008. Created by an anonymous user. Imported from Scriblio MARC record . Popiół i diament by Jerzy Andrzejewski, 1948, Czytelnik edition, in Polish.
Zabawa w "Popiół i Diament". Rzeczywiście, obraz komunistycznej partyzantki jest w mojej książce przerażający: prawie nie ma walki z Niemcami, za to jest pospolity bandytyzm, morderstwa na
Wydarzeniem, które w istotny sposób wpłynęło na twórczość Norwida i na określenie jego stosunku wobec walki zbrojnej jako metody wyzwolenia narodów, była Wiosna Ludów w 1848 roku. W roku 1849 przyjechał do Paryża i odtąd jego losy są związane z Wielką Emigracją. Próbował zarabiać na życie rzeźbą i rysunkiem.
W historii kina Popiół i diament i tak zapisał się jako jedno z ważniejszych arcydzieł. Rzeczywiście, w porównaniu z książką znalazło się w nim kilka niedociągnięć historycznych, ale zachował wyraźne odniesienia do romantycznej i ekspresjonistycznej symboliki w postrzeganiu świata. Znamienny był także portret młodego
Der Film spielt am 8. Mai 1945 in einem kleinen Ort in Polen. Deutschland hat an diesem Tag kapituliert und der Zweite Weltkrieg ist in Europa beendet. Maciek und Andrzej sind Soldaten der Polnischen Heimatarmee. Nach dem Kampf gegen die deutschen Besatzer kämpfen sie nun gegen die Kommunisten, die die Herrschaft in Polen an sich reißen.
. podpalić chcieli wodę zmoczył hubkę deszczdostali wnet po buziach no jak to ogień kraśćczy sufit prosty jest chyba nieżółtawa łuna mokra wrzewidzą ludzie dziwy nie chcą wierzyć w towciąż w płomieniach tkwi jakby smok stał tuwariatami są wiedzą przecież żebywa w życiu co nie może fajczy sięw złotym blasku brudna kropla o miłości śninie paruje na przekór zdziwieniutrzeszczą durnoty jak ci nie wstydboski żarze to niesprawiedliwe my diamenty aż tylea jednak ogień sprawia że wciąż całachoć niby samana chwilę[p]dd[/p]
Tytuł, który początkowo brzmiał „Zaraz po wojnie” i miał sugerować opisywanie powojennych problemów moralnych i społecznych, został przez autora zmieniony na : ”Popiół i diament”. Został on zaczerpnięty z wiersza Norwida „Za kulisami”: „Coraz to z ciebie, jako z drzazgi smolnej,/ Wokoło lecą szmaty zapalone;/ Gorejąc nie wiesz, czy Stawasz się wolny,/ Czy to, co twoje, ma być zatracone?/ Czy popiół tylko zostanie i zamęt,/ Co idzie w przepaść z burzą? – czy zostanie/ Na dnie popiołu gwiaździsty dyjament,/ Wiekuistego zwycięstwa zaranie…”. Fragment ten jest nie tylko mottem do całej powieści. Pojawia się on także na nagrobku chłopca, który zginął w wieku Maćka. Na grób trafia on przypadkiem. Zaczynają się rodzić pytania o sens walki. Podobne dylematy miało całe pokolenie Kolumbów. Poeci tego pokolenia zastanawiali się czy cokolwiek po nich zostanie. Czy ktoś będzie pamiętał o ich poświęceniu, czy staną się tylko popiołem, zdmuchniętym przez wiatr. W odniesieniu do całej powieści rodzi się odpowiedź nad wyraz pesymistyczna. Nikt nie zapamięta czynów i bohaterskiej walki AK-Maciek ginie przecież na śmietniku.
Słowa Jerzego Andrzejewskiego, zanotowane w jego dzienniku, oddają najlepiej, co pisarz przeżywał, szukając odpowiedniego tytułu dla swojej powieści, czego tak naprawdę szukał i jak długo wybierał odpowiednie słowa na motto dla przyszłego Popiołu i diamentu: „Szczególna radość, mogę nareszcie zmienić ten płaski tytuł. Od początku szukałem w Norwidzie, niestety, bez powodzenia. Pozawczoraj, przeglądając bez większej nadziei tom Norwida, który mi na imieniny podarował Tadzio Kwiatkowski, znalazłem we fragmencie Za kulisami (Tyrtej) dwa czterowiersze, które wydały mi się znakomitym mottem do książki.” Chodzi o fragment: Coraz to z ciebie, jako z drzazgi smolnej,Wokoło lecą szmaty zapalone;Gorejąc nie wiesz, czy Stawasz się wolny,Czy to, co twoje, ma być zatracone?Czy popiół tylko zostanie i zamęt,Co idzie w przepaść z burzą? – czy zostanie Na dnie popiołu gwiaździsty dyjament,Wiekuistego zwycięstwa zaranie… Wcześniej jeszcze pisarz zastanawiał się nad nadaniem książce tytułu Pomiędzy świtem a nocy zniknięciem, jednak zrezygnował z tego pomysłu. Motto powieści pojawia się w treści utworu jeszcze raz. Jest wyryte na grobie żołnierza – chłopaka, który zginął podczas wojny w 1915 roku, będąc w wieku Maćka. Grób odkrywają przypadkowo Krystyna i Maciek, kiedy, spacerując, docierają na cmentarz. Napis na grobie ma charakter symboliczny. Oznacza niemożność stwierdzenia tego, co przyniesie los, a przede wszystkim tego, jak potoczy się historia i jaką rolę odegra w niej dana jednostka. Każdy człowiek wchodzi w skład wielkiej machiny dziejowej, toczącej się przy udziale wszystkich, jednak nikt nie jest w stanie odpowiedzieć na pytanie, na ile jego wysiłek zda się w przyszłości i jaka pamięć (czy w ogóle jakakolwiek pamięć) po nim zostanie. W tytule powieści Andrzejewskiego popiół połączony zostaje z diamentem spójnikiem „i”. Łączą się one tutaj w całość, co sugerować może, że postawienie diagnozy tuż po zakończeniu wojny, kto był w niej dobry, a kto zły, nie jest możliwe. Opowiadanie historii współczesnej, dziejącej się „na gorąco” niesie za sobą to właśnie ryzyko, że jakiekolwiek jej wartościowanie może okazać się po pewnym czasie niewłaściwe. Ocena wydarzeń pozostaje zatem dopiero tym, którzy na dzieje patrzą z perspektywy czasu, tylko oni bowiem patrzą na dane wydarzenie (i ludzi w nim występujących) obiektywnie. Popiół i diament Popiół i diament - opracowanieGeneza utworuZnaczenie tytułu i mottaProblematyka utworuGatunek literackiNawiązania i bibliografiaPopiół i diament - streszczenieCharakterystyka postaci
Typ liryki Wiersz jest przykładem liryki inwokacyjnej, w której oprócz konkretnego „ja” lirycznego mamy także „ty” liryczne”. Podmiot liryczny kilkakrotnie zwraca się do Szopena: „Byłem u Ciebie” i „Fryderyku”. Wiersz jest również monologiem lirycznym. Podmiot liryczny i jego kreacja Podmiot liryczny możemy w zasadzie utożsamiać z głosem samego poety, ponieważ przyczyną napisania wiersza były dwa wydarzenia: spotkanie Norwida i Szopena w 1849 roku, tuż przed śmiercią kompozytora, i wyrzucenie fortepianu w 1863 roku. We wrześniu fortepian Szopena, należący zresztą do jego siostry, został wyrzucony z okna warszawskiego pałacu Zamoyskich. Był to odwet Rosjan za nieudany zamach Polaków na namiestnika carskiego. Oprócz tego pierwsze słowa: Byłem u Ciebie w te dni przedostatnie wskazują, że Norwid odwiedził Szopena w jego paryskim mieszkaniu na placu Vendôme. Potwierdzają to zresztą słowa Norwida w Czarnych kwiatach: Zastałem go ubranego, ale do pół leżącego w łóżku, z nabrzmiałymi nogami, co że pończochy i trzewiki ubrane były, od razu poznać można było, że to koniec. Siostra artysty siedziała przy nim, dziwnie z profilu doń podobna… Sensy utworu Obraz Fryderyka Szopena i jego muzyki – mamy tu bardzo wyraźnie do czynienia z hiperbolizacją zarówno obrazu samego genialnego, ale umierającego już kompozytora, jak i jego muzyki. Szopen porównywany jest do liry Orfeusza i postaci wykutej przez Pigmaliona. Pigmalion był greckim królem Cypru, który zakochał się w wyrzeźbionym przez siebie posągu dziewczyny. Wydaje się więc, że Szopen, który siedzi przy fortepianie, nie tylko wygrywa muzykę „boską”, ale też sam ma w sobie pewne dostojeństwo, jest niczym klasyczna rzeźba. Zresztą myśl ta podkreślona została przez epitety: białość alabastrowa, słoniowa kość oraz metaforę marmurów łona. We wspomnianych już Czarnych kwiatach tak Norwid pisze: On, w cieniu głębokiego łóżka z firankami na oknie zaciągniętymi, na poduszkach oparty i okręconym szalem, piękny był bardzo, tak jak zawsze, w najpowszechniejszego życia poruszeniach mając coś skończonego, coś monumentalnego zarysowanego. Coś, co albo arystokracja ateńska za religię sobie uważać mogła była w najpiękniejszej epoce cywilizacji greckiej. Orfeusz natomiast był w mitologii greckiej znanym twórcą muzyki, która dawała mu władzę nad przyrodą. Można więc powiedzieć, że Szopen jest tu jak gdyby narzędziem Orfeusza, a jego muzyka ma znamiona boskości. W strofie czwartej muzyka Szopena porównywana jest do doskonałości peryklejskiej, jest więc prosta (nie prostacka!), harmonijna, idealna, kojarzona z cnotą starożytną. Muzyka Szopena jest też przede wszystkim sztuką natchnioną, objawieniem Boga i boskości: Emanuel już mieszka / Na Taborze! Podmiot liryczny podkreśla także, że jest to muzyka na wskroś polska: I była tam Polska, od zenitu / Wszech-doskonałości dziejów. Muzyka Szopena daje odbiorcy niesamowite wrażenia i doznania, słychać ją nawet wtedy, gdy Mistrz przestaje grać. Refleksja dotycząca sztuki – tę zawiera strofa siódma. Sztuka składa się z ducha (czyli duszy, natchnienia, serca artysty) i litery (czyli formy wypowiedzi artystycznej), a wypływa z miłości. Istnieje rozdźwięk między sztuką a światem realnym, ponieważ cechą świata jest brak. Świat jest po prostu niedoskonały: Piętnem globu tego niedostatek i nie może przyjąć czegoś, co jest doskonałe. Geniusz Fidiasza, Dawida, Ajschylosa i Szopena nie pasuje do świata realnego, bo ten nie znosi „dopełnienia”. Obraz Warszawy – w strofie ósmej podmiot liryczny „zabiera” Fryderyka Szopena do Warszawy tuż przed powstaniem. Wydaje się, że obaj oglądają stolicę z perspektywy lotu ptaka, unoszą się nad nią. Jest to jak gdyby podróż do miejsc, które Szopen znał i kochał: Twoje gniazdo, patrycjalne domy stare, I Zygmuntowy w chmurze miecz. Momentem najbardziej dramatycznym jest naturalnie obraz wyrzucanego na bruk fortepianu Szopena. Roztrzaskujący się instrument, porównywany jest do ciała Orfeusza, którego rozszarpały bachantki z orszaku Dionizosa. Naturalnie nie chodzi tu tylko o instrument. Fortepian Szopena był dla Polaków niejako symbolem ich polskości Ten, co Polskę śpiewał od zenitu, Polskę, przemienionych Kołodziejów. Dlatego też dość wymowna staje się puenta tekstu: Ideał sięgnął bruku! Budowa utworu Wiersz nieregularny – jak podaje Słownik terminów literackich, wiersz nieregularny to taki, który odbiega od znanych systemów wersyfikacyjnych (wierszy sylabicznych, sylabotonicznych, tonicznych), modyfikując je. Wiersz nieregularny zachowuje jedynie tzw. wymóg rytmicznej odpowiedniości (czyli posiada wersy), ale nie realizuje wzorca rytmicznego, który wprowadzałby porządek w tekście (np.: równa ilość sylab). Wiersz nieregularny był chyba najbardziej ulubioną formą wyrazu artystycznego Norwida. Jego poezja znacznie odbiegała od romantycznej, śpiewnej. Warto zauważyć, że w wielu wierszach Norwida mamy ponumerowane cyframi rzymskimi strofy, różną ilość wersów w strofach i różną długość wersów. Utwory nie posiadają rymów, a ponadto Norwid stosuje także inny rodzaj czcionki (np.: druk rozstrzelony). Często też posługuje się neologizmami, wykrzyknieniami, pytaniami retorycznymi, zawiesza myśl (liczne wielokropki). Kontynuacje i nawiązania Szopen w różnych dziedzinach sztuki: Pomniki – w warszawskich Łazienkach, w Żelazowej Woli, we Wrocławiu, a nawet w – Chopin: Pragnienie miłości (Jerzego Antczaka), Błękitna nuta (Andrzeja Żuławskiego).Malarstwo – portrety Szopena namalowali Franz Xaver Winterhalter, Eugène Delacroix, Ary Scheffer, Rudolph Lehmann. LiteraturaKornel Ujejski Tłumaczenia Szopena (wiersze);Stanisław Baliński Ojczyzna Szopena (wiersz);Władysław Broniewski Mazurek Szopena (wiersz);Jarosław Iwaszkiewicz Fryderyk Szopen (proza eseistyczna). Bibliografia przedmiotowa A. Witkowska, R. Przybylski, Romantyzm, Warszawa 1999. Z. Stefanowska, Strona romantyków: studia o Norwidzie, Lublin 1993. W. Toruń, Wokół Norwidowskiej koncepcji słowa, Lublin 2003.
Więcej wierszy na temat: Życie « poprzedni następny » Wśród codziennej nienawiści Obojętności na ludzki los I coraz większej też zazdrości Na kwintę masz zwieszony nos Przystań na chwilę spójrz W przecudny nieba błękit Zrób komuś dobry uczynek Pomyśl o czymś przyjemnym Wśród tylu zgliszczy, które Dokonują się każdego dnia Ocal z popiołu co najcenniejsze - ocal miłość póki jeszcze trwa 2008-04-10 Dodano: 2008-04-10 11:28:06 Ten wiersz przeczytano 1559 razy Oddanych głosów: 19 Aby zagłosować zaloguj się w serwisie « poprzedni następny » Dodaj swój wiersz Wiersze znanych Adam Mickiewicz Franciszek Karpiński Juliusz Słowacki Wisława Szymborska Leopold Staff Konstanty Ildefons Gałczyński Adam Asnyk Krzysztof Kamil Baczyński Halina Poświatowska Jan Lechoń Tadeusz Borowski Jan Brzechwa Czesław Miłosz Kazimierz Przerwa-Tetmajer więcej » Autorzy na topie kazap Ola Bella Jagódka anna AMOR1988 marcepani więcej »
norwid popiół i diament wiersz